Chiliastiese verset: ‘n histories sosiaalwetenskaplike studie

In hierdie artikel word aandag gegee aan chiliasme, ‘n belangrike voormoderne vorm van sosiaal-godsdienstige verset, wat gedurende die negentiende en twintigste eeu in koloniale toestande in veral Afrika, Melanesi, Polinesi en Noord-Amerika voorgekom het. Suid-Afrikaanse voorbeelde van chiliasme het aansienlike aandag in die literatuur geniet. Nogtans bestaan daar nie ‘n algemeen teoretiese studie van chiliasme waarin Suid-Afrikaanse gevalle naas buitelandse voorbeelde oorweging geniet nie. Na ‘n beskrywing van oorsake en kenmerke van chiliasme kom die artikel tot ‘n voorlopige tipologie van chiliastiese versetbewegings: nativisties, nativisties-gemeng, gemeng, en vernuwend. Die tipologie is gebaseer op die bewegings se houdings teenoor, eerstens, die eie en Westerse geestelike kultuur, en tweedens, die eie en Westerse stoflike kultuur. Voorbeelde van chiliastiese bewegings in Suid-Afrika, in die artikel genoem, is die Xhosa-beesteslagbeweging van 1856-1857; Enoch Mgijima se Israelietebeweging by Bulhoek in die Oos-Kaap tydens 1919-1921 en Wellington Butelezi se sg. Amerikaanse Beweging in die Transkei (1925-1940). Bronnelys, samevatting in Engels.

Title: Chiliastiese verset: ‘n histories sosiaalwetenskaplike studie
Author: Beyers, Hannes
Year: 1994
Periodical: Tydskrif vir geesteswetenskappe
Volume: 34
Issue: 3
Pages: 164-176
Language: Afrikaans
Geographic term: South Africa
Abstract: In hierdie artikel word aandag gegee aan chiliasme, ‘n belangrike voormoderne vorm van sosiaal-godsdienstige verset, wat gedurende die negentiende en twintigste eeu in koloniale toestande in veral Afrika, Melanesi, Polinesi en Noord-Amerika voorgekom het. Suid-Afrikaanse voorbeelde van chiliasme het aansienlike aandag in die literatuur geniet. Nogtans bestaan daar nie ‘n algemeen teoretiese studie van chiliasme waarin Suid-Afrikaanse gevalle naas buitelandse voorbeelde oorweging geniet nie. Na ‘n beskrywing van oorsake en kenmerke van chiliasme kom die artikel tot ‘n voorlopige tipologie van chiliastiese versetbewegings: nativisties, nativisties-gemeng, gemeng, en vernuwend. Die tipologie is gebaseer op die bewegings se houdings teenoor, eerstens, die eie en Westerse geestelike kultuur, en tweedens, die eie en Westerse stoflike kultuur. Voorbeelde van chiliastiese bewegings in Suid-Afrika, in die artikel genoem, is die Xhosa-beesteslagbeweging van 1856-1857; Enoch Mgijima se Israelietebeweging by Bulhoek in die Oos-Kaap tydens 1919-1921 en Wellington Butelezi se sg. Amerikaanse Beweging in die Transkei (1925-1940). Bronnelys, samevatting in Engels.