Afrikaanssprekende Oos-Kapenaars: ‘n bedreigde spesie?

In die Oos-Kaap (Suid-Afrika) funksioneer Afrikaans naas Engels en Xhosa as een van die drie hooftale wat in die gebied gepraat word. Gedurende 1992 is ‘n ondersoek gedoen na die houding van sprekers teenoor Afrikaans, Engels en Xhosa in die Oos-Kaap. Die ondersoekers was veral genteresseerd in die heersende houding teenoor bepaalde aksente, soos wat dit deur die onderskeie sprekers se moedertale bepaal word. Die primre doelstelling was om die houding van ‘n geskakeerde (in terme van geslag, ouderdom, opvoedkundige peil) groep respondente wat minstens vyf jaar in die Oos-Kaap woonachtig was, te bepaal. ‘n Kort passasie is in Engels, Afrikaans en Xhosa vertaal en drie lesers, ‘n Afrikaans-, ‘n Engels- en ‘n Xhosamoedertaalspreker, het elk die passasie in drie tale op band voorgelees. Van die respondente is verwag om elke stem volgens tien persoonlikheidseienskappe op ‘n skaal van 1 tot 7 te beoordeel. Ook is geprobeer om met ‘n vraelys vas te stel wat respondente se meer bewuste taalvoorkeure is. Die ontleding van response het aangedui dat wanneer Engels gepraat word, die beoordeling meer positief is as wanneer Afrikaans of Xhosa gebruik word. Die Afrikaansaksent word deur al die taalgroepe gesamentlik as minder positief as f die Xhosa- f die Engelsaksent beoordeel. Bylae, bronnelys, note, samevatting in Engels.

Title: Afrikaanssprekende Oos-Kapenaars: ‘n bedreigde spesie?
Authors: Bosch, Barbara
De Klerk, Vivian
Year: 1993
Periodical: Tydskrif vir geesteswetenskappe
Volume: 33
Issue: 4
Pages: 299-311
Language: Afrikaans
Geographic term: South Africa
Abstract: In die Oos-Kaap (Suid-Afrika) funksioneer Afrikaans naas Engels en Xhosa as een van die drie hooftale wat in die gebied gepraat word. Gedurende 1992 is ‘n ondersoek gedoen na die houding van sprekers teenoor Afrikaans, Engels en Xhosa in die Oos-Kaap. Die ondersoekers was veral genteresseerd in die heersende houding teenoor bepaalde aksente, soos wat dit deur die onderskeie sprekers se moedertale bepaal word. Die primre doelstelling was om die houding van ‘n geskakeerde (in terme van geslag, ouderdom, opvoedkundige peil) groep respondente wat minstens vyf jaar in die Oos-Kaap woonachtig was, te bepaal. ‘n Kort passasie is in Engels, Afrikaans en Xhosa vertaal en drie lesers, ‘n Afrikaans-, ‘n Engels- en ‘n Xhosamoedertaalspreker, het elk die passasie in drie tale op band voorgelees. Van die respondente is verwag om elke stem volgens tien persoonlikheidseienskappe op ‘n skaal van 1 tot 7 te beoordeel. Ook is geprobeer om met ‘n vraelys vas te stel wat respondente se meer bewuste taalvoorkeure is. Die ontleding van response het aangedui dat wanneer Engels gepraat word, die beoordeling meer positief is as wanneer Afrikaans of Xhosa gebruik word. Die Afrikaansaksent word deur al die taalgroepe gesamentlik as minder positief as f die Xhosa- f die Engelsaksent beoordeel. Bylae, bronnelys, note, samevatting in Engels.